1.Gebelik Haftası

1.gebelik haftası, herhangi bir bebek veya gebelik belirtisi henüz yoktur. Gebelik planlayan anne adayları bu haftadan itibaren folik asid kullanmaya başlayabilirler. Folik asid kullanımı sağlıklı bir yumurta ve sperm oluşması için gereklidir. Gebeliğin 1. haftasında yumurta gebelik için oluşur ve LH hormonu etkisiyle çatlar.

1 hafta gebelik henüz anlaşılamaz. Gebe kalmak için birden fazla deneme yapmalısınız. Henüz hamile değilsiniz.

2.Gebelik Haftası

2.Hafta gebelikte, bir bayanın korunmaksızın bir ayda gebe kalma ihtimali % 20-25’dir. Bu gebeliklerin devam etme oranı ise %85 civarlarındadır. Bazen bayanlar gebe kaldıklarını bile anlamadan % 15 oranında düşük yapabilirler. Eğer ilişki olursa ve çatlamış yumurta tüpte döllenir ve rahme doğru yol alır. Gebelik için en şanslı günler adet kanaması başlangıcından sonraki 9. ve 15. günler arasıdır.

3.Gebelik Haftası

Sperm çatlayan yumurtayı tüpte döller ve döllenmiş yumurtaya zigot denir.

Zigot bölünmeye başlar ve embryo oluşur. Embryo 6. gün rahme yerleşir ve beta hCG üretilmeye başlar. Üçüncü gebelik haftasında gebelik kanda bakılan gebelik tahlili beta hCG yüksekliği önemlidir. İki gün içerisinde bu değer ikiye katlar. Gebeliğin devamını sağlayan progesteron hormonu da 5 ng/ml değerinin üzerindedir. Bulantı, halsizlik, göğüslerde hassasiyet, adet gecikmesi gibi gebelik bulguları ortaya çıkmaya başlar. Gebelik süreci ve bu özel yolculuk bu hafta başlar.

Gebelik haftası ve tahmini doğum tarihi son adet tarihine göre hesaplanır.

Tahmini doğum tarihi son adet tarihine 7 gün ekleyip 3 ay çıkarılarak hesaplanabilir. Örneğin 1 Ocak 2016 son adet tarihi olan bir gebe 8 Ekim 2016 tahmini doğum tarihidir. Fakat tahmini doğum tarihinde gerçekleşen doğum oranı 20 gebelikte birdir.

Daha önce sezaryen olan hastalar 39. gebelik haftasından sonra planlı sezaryen yapabilirler. Sezaryenin üzerinden 2 yıl geçmişse bebek baş geliyorsa 4 kilonun altındaysa sunni sancı gerektirmeden ağrılar başlamış ve rahim ağzı açıklığı kendiliğinden ilerliyorsa Sezaryen sonrası vajinal doğum SSVD denenebilir.

4.Gebelik Haftası

Dördüncü gebelik haftasında ultrason da gebelik kesesi görülebilir.

Gebelik kesesi görülmediği durumlarda acele etmemek gerekir bir hafta sonra tekrar ultrason takibi ve kanda beta hCG ve progesteron bakılır. Beta hCG iki gün arayla ikiye katlayarak artış gösterir. Ultrasonda vajinal 1500 karından ise 3500’ün üzerindeki beta hCG seviyelerinde kese görülmektedir.

 Gebeliklerin yüzde 80-85’i normal gebeliğe gider. Yüzde 20-25’lik kesimde düşük, boş gebelik ve dış gebelik riski vardır. Bu ayırımı yapmak önemlidir. Ayrıca gebelikte yapılması gereken gebelik rutin testleri vardır ve gebeliğin sağlıklı bir şekilde devam etmesi için yapılması çok önemlidir.

Gebelik tanısı almış ve embryonun anne rahmine yerleşmesi sonrası düşük sıklığı %15 civarındadır ve bunların %50 sebebi genetik bozukluklardır. 8. gebelik haftasını tamamlamış 14-16 haftalar arası gebeliklerin sadece %3’ü düşükle sonlanmıştır. Kısacası gebeliğin ilk haftalarında görülen boş gebelik, kalp atımının oluşmaması veya düşüklerin en sık sebebi tedavisi mümkün olmayan genetik hastalıklardır ve anne rahmi problemli olan gebeliği sonlandırma eğilimindedir.

 

5.Gebelik Haftası

Beşinci gebelik haftasında kese ve kalp atımı görülür. Kesenin veya kalp atımının görülmediği durumlarda ayırıcı tanı dikkatli yapılmalıdır. Boş gebelik veya kalp atımının olmamasına bağlı gebelikler erken sonlandırılmamalıdır. Bunlar için belirlenmiş kriterler bulunmaktadır.

Öncelikle gebelik haftası yanlış hesaplanabilir geç döllenme veya yumurtlamaya bağlı son adet tarihine göre yapılan hesaplamalar yanlış olabilir.

Boş gebelik nedir ve niçin olur?

Kese çapı 25 mm olmasına karşın bebek veya ekleri görülmemesine boş gebelik (anembryonik gebelik) denir.

Gebelik kesesi oluşur ve büyür fakat bebek oluşmaz. Gebeliğin başında görülen düşüklerin yarısının nedeni boş gebeliktir.

Yumurta spermle döllendikten sonra rahim duvarına yerleşir ve 5. ve 6. gebelik haftasında embryo veya ekleri yolk sac görülür. Boş gebelikte ise kese büyür fakat embryo ve ekleri oluşmaz. En sık sebebi embryodaki genetik bozukluktur (kromozom anomalisi).

Kaliteli olmayan sperm veya yumurta kaynaklı olabilir. Özellikle anne veya baba adayı sigara kullanıyorsa görülmektedir.

Anne vücudu embryo da genetik bir bozukluk olunca programlı olarak embryonun gelişmesini durdurur. Gebelik bulguları aynen görülür ve gebelik testide pozitif çıkar.

Karında kramp ve vajinal kanama görülebilir. Bu normal gitmeyen gebeliği rahmin dışarı atma isteminden kaynaklanır. hCG dediğimiz gebelik testi artış gösterir çünkü boş gebelikte sorun embryo olmamasıdır, hCG’nin üretildiği hücreler kesede bulunmaktadır.

Tanısı ultrasonla konur ve kese çapı 25 mm olmasına karşın fetus veya eklerinin oluşmamasıdır. İlk haftalarda yapılan ultrasonda kese boş görünüyorsa 25 mm’ye kadar beklenebilir boş gebelik tanısı koyup gebelik sonlandırılması önerilmemektedir.

Tedavisi gebeliğin küretaj veya, ilaç tedavisi ile sonlandırılmasıdır. İlaç tedavisi uzun sürer ve kese rahimden atıldıktan sonra bakılan ultrasonda rahim duvarı kalın ve düzensiz ise tekrar küretaj gerekebilir. Bir sonraki gebelik için hem anne hem de baba adayının folik asit takviyesi alması önerilmektedir.

Gebelikte ilk haftalarda yapılması Gereken Testler

Gebe olduğumuzu öğrendiğimiz ve ultrasonda keseyi gördüğümüz 4. ve 5. gebelik haftasında gebelik rutin testleri yapılmalıdır.

Bu testler arasında kan sayımı, ferritin düzeyi, tam idrar tetkiki, Hepatit belirteci HBsAg ve AntiHCV, Kızamıkçık Antijenleri IgG ve IgM, Toksoplazma Antijenleri IgG ve IgM, CMV Antijenleri IgG ve IgM, Tiroit fonksiyonlarını değerlendirmek için TSH, Kan grubu, açlık kan şekeri, karaciğer fonksiyon testleri AST ve ALT, böbrek fonksiyon testleri BUN ve Kreatinin yer almaktadır.

6.Gebelik Haftası

Altıncı gebelik haftasından sonra bebeğin kalp atımı ultrasonla görülmektedir. Ayrıca ultrasonla ikiz gebeliğin nasıl olduğu da yalk sac ve kese oluşumundan anlaşılmaktadır. Bebek kalp atımı dakikada 110 ile 170 arasındadır. 100 ve altı kalp atımlarında bebeğin kalp hızı azalmıştır ve düşüklerle ilişkili bulunmuştur.

7.Gebelik Haftası

Yedinci gebelik haftasına gelindiğinde bebeğin baş ve vücut oranı eşittir. Kol ve bacaklar oluşmaya başlar. Tüm organların taslağı oluşmaya başlar.

Cenin yaklaşık 1 gram ağırlığında 8 mm uzunluğundadır. Bir fasulye tanesi kadardır. Kalp atımları daha belirgindir ve sesi duyulabilir. Progesteron hormonunun etkisiyle yorgunluk, uyku bozuklukları, bel ve boyun ağrıları başlayabilir.

8.Gebelik Haftası

Bebeğin beyin aktiviteleri ve yüz oluşumu başlar. Yaklaşık 13 mm boyundadır. Lekelenme tarzı rahme yerleşme kanaması görülebilir. Düşüklerle karışmaması için mutlaka doktorunuzla görüşün. Embryo fetus olma yolunda ilerlemektedir.

Gebelikte ilk 2 aylık süreci umarız sağlıklı, rahat geçirmişsinizdir.

9.Hafta Gebelik

Bebeğin baş gelişimi hızlanır boyu 20 mm’dir. Ağız açma kapama hareketi yapabilir. Göz kapakları mevcuttur parmakları oluşmaktadır. Embryo artık fetus adını alır. Böbrekler çalışmaya idrar ve amniyon suyu yapmaya başlar. Gebeliğe bağlı bulantılar zirve yapabilir fakat bu haftadan sonra giderek azalır.

10.Hafta Gebelik

Gebelikte 10.hafta da bebeğin boyu 30 mm’ e yani 3 cm’e kadar ulaşmıştır. Küçük bir meyve kadar olduğunu düşünebilirsiniz. Kollar, bacaklar ve bebeğin hareketleri belirginleşir. Bebeğinizin Kalp atışları 170-180 arasındadır.

Bebeğin 8-11. hafta arası bağırsakları fizyolojik olarak dışarıdadır. 12. haftadan sonra görülmesi patolojiktir.

10 hafta gebelikten itibaren bulantılar iyice azalmaya başlar. 10 haftalık gebelikte hala bulantı devam ediyorsa, Dirençli bulantılarda tiroit fonksiyonlarına mutlaka bakılmalıdır. Tiroit fonksiyonları normalse B6 Vitamini ve zencefil tüketilebilir.12.haftadan itibaren rutin kontrolleriniz başlayacak.

Fizyolojik olarak sizde de değişimler yavaş yavaş başladı. Göğüsleriniz biraz büyüdüler, Göğüslerinizdeki damarlar ve karnınızdaki damarlar daha da belirginleşti. Kıyafet seçimi için de artık hamile kıyafetlerine bakabilirsiniz.

Artık pelvik taban egzersizleri dediğimiz kegel egzersizlerine de başlamalısınız. Gebelikte Kegel Egzersizleri nasıl yapılır?

11.Hafta Gebelik

11.a  Hafta Gebelik Bebek Gelişimi ve Ultrason

Baş popo mesafesi 50 mm’ye ulaşmıştır. 11 hafta gebelik de bebek ağırlığı yaklaşık 8-10 gram’dır. Bebeğinizin hareketlerini bir iki ay daha hissedemeyeceksiniz.

  1. b Hafta Gebelik de ikili Test

Bu haftada gebelikteki en önemli testlerden bir tanesi halk arasında zeka testi olarak da bilinen ikili test yapılmaktadır. Bu test yüzde 5 yalancı pozitiflikle % 85 Down Sendromunu öngörmektedir.

Ense kalınlığına bakılması ve 3.5 mm’den kalın olmaması bebekte Down Sendromu başta olmak üzere kalp hastalıklarını ve diğer başka anomalilerin ekarte edilmesinde önemlidir.

İkili testte ense kalınlığı dışında hCG ve PAPP-A isimli iki biyokimyasal belirteçte bakılmaktadır ve kombine riskin 1/250’nin üzerinde olması normaldir. Ayrıca hCG değerinin 2.5 MoM’un üzerinde ve PAPP-A değerinin 0.4 MoM’un altında olmaması beklenmektedir.

Eğer ikili testte yüksek risk çıkarsa Down Sendromu veya diğer Sendromlar açısından aile ile konuşularak bebeğin eşinden örnek alınması veya su alınması önerilebilir Bu girişimsel işlemlerin en büyük riski 300’de 1 görülen düşük riskidir. Son yıllarda 11. gebelik haftasından itibaren Anne kanından bebeğin gen analizi yapılabilmektedir.

11 haftalık gebelikte annedeki değişiklikler: Muhtemelen mide bulantılarınız biraz daha azaldı ve rahatlamaya başladınız. Henüz vücudunuzda çok büyük değişiklikler başlamadı.

11.Hafta Gebelikte Beslenme

Artık bu haftadan sonra beslenme konusunda bazı gıdalardan uzak durmanız gerektiğini biliyorsunuz. Öncelikle alkolden kesinlikle uzak durmalısınız. Kafein içeren bir çok gıdadan uzak durmalısınız. Az pişmiş birçok gıdadan uzak durmalısınız. Pişmemiş et, tavuk gibi gıdalardan uzak durunuz.

12.Hafta Gebelik

12 Hafta Gebelik:  Bebeğin tüm organları oluşmaktadır. Gebeliğin 12.haftasında bebeğinizin boyu yaklaşık 7 cm’dir. Ayrıca kistik higroma dediğimiz boyunda kist oluşumu, omfolasel dediğimiz göbek fıtığı olup olmaması, beyin yapıları, parmak oluşumu ve büyük kemiklerin oluşumu izlenir. Bebeğinizin hareket ettiğini henüz hissedemezsiniz. Ancak bebeğiniz parmaklarını oynatmaya başladı.

12 Hafta Gebelik ikili test yapılabilir

İkili testte ilave olarak bebeğin burun kemiğinin izlenmesi, kalp kapağında kaçak olup olmadığı, karaciğerdeki kan akımında kaçak olup olmadığına bakılması Down Sendromunun ekarte edilmesinde önemlidir.

Ultrasonda bebeğinizin bulanık görüntüsünü de görseniz sizin için mutluluk verici olacaktır. Artık ailenize de hamile olduğunuzu söyleyebilirsiniz.

Bebeğiniz pelvisin altından artık yukarıya doğru çıkmaya başlar. Bu haftadan sonra tuvalete daha az gideceksiniz. Önceki haftalarda tuvalet ihtiyacınız daha sık oluyordu. Gebelikte sürekli idrara çıkmaktan kurtulacaksınız.

Bebeğinizin cinsiyetinizi bu haftadan itibaren öğrenebilirsiniz. Yani bu demek oluyor ki artık alışverişlerinizi buna göre yapacaksınız. Bebek kıyafetlerinizin rengi belli oldu.

12.hafta gebelikte bebeğinizin sindirim sistemi çalışmaya başlıyor.

12.Hafta Gebelikte Beslenme

Mide yanmalarınızı azaltmak için lifli gıdalar yiyin ve tüm gebeliğiniz boyunca bol su tüketin. Tempolu yürüyüşlerde yapabilirsiniz. Ayrıca gebelik egzersizleri de yapmanız iyi olacaktır.

12 haftalık gebelikte kanama veya lekelenme var ise doktorunuzu arayıp bir an önce muayene olmalısınız.

13.Hafta Gebelik

13 hafta gebelik bebeğin boyu 85 mm’ye ulaşır, yaklaşık 25 gr ağırlığındadır. Artık tüm organları oluşmuştur. Bu organlar büyümeye ve fonksiyon kazanmaya başlar. Bebeğiniz idrar üretir ve dışarı atar.

13 hafta gebelik bu haftadan itibaren düşük yapma riskiniz oldukça azaldı. Artık kendinizi ve bebeğinizi güvende hissedebilirsiniz.

İkili test için son hafta olabilir. 35 yaşından büyükler, yaşa bağlı ikili testte yüksek riskli çıkacağından anne kanında bebeğin gen analizi testi önerilebilir.

13.hafta gebelikte basit gezintiler, egzersizler ve yürüyüşler yapılabilir. Gebelikte oldukça bol su içiniz. Bol su içtikçe idrarınızın rengi açık renktedir.

Gebeliğinizde sizi ve bebeğinizi sağlıklı tutmak için protein, demir ve kalsiyum gereklidir. Et, yumurta ve süt ürünleri, fasulye ve soya hepsi gebelikte tüketilecek iyi besinlerdir. Balık tüketimi de  hem protein hem de omega 3 için gereklidir.

14 hafta gebelik: Bu haftadan itibaren  sonra düşük olma riski yüzde 1’in altına düşer. 14 haftalık gebelik 3.5 aylıktır, artık doğuma 6.5 ay süreniz kaldı. Artık ikinci trimesterdeyiz ve rahim ağzı yetmezliği açısından rahim ağzı boyuna bakılması önemlidir.

14 Haftalık gebelik bebek gelişiminde bebeğinizin tüm organları ,sinir sistemi ve kasları çalışmaya başladı. Bebeğiniz artık parmaklarını emebiliyor. Bebeğiniz Limon büyüklüğüne ulaştı.

14 haftalık gebelikte cinsiyet belli olur mu?

B haftadan itibaren bebeğin cinsiyeti belirmeye başlar kız veya erkek olduğu hakkında fikir elde edilebilir. Özellikle erkek bebekler görülebilirken kız bebekler biraz daha geç cinsiyetini belli eder. Bebeğiniz için artık isim listenizi oluşturabilirsiniz.

14 haftalık gebelikte bebek hareketleri hala hissedilemez. Bağırsak hareketlerinizi muhtemelen bebek hareketleriniz zannedebilirsiniz.

14 haftalık gebelikte artık bulantı ve halsizlik azalır, kilo artışı ve aş ermeler başlar.

14 haftalık gebelikte anne karnı da şişkinlik başlamıştır. Kilo almaya başladınız. Ayrıca bu haftalarda kabızlık sorununuz da olabilir. Midenizde veya karnınızın iki tarafında ağrılarınız olabilir. Muhtemelen bu ağrılara  rahminizin hızlı büyümesi ve gerilmeler sebep oluyor.12-14.hafta da kanama ve farklı ağrılarınız var ise Dr. Gökalp Öner’e soru sorabilirsiniz.

Bu haftalarda yine protein içeren besinler alınmalıdır. Et, yumurta ve süt tüketimi yapmalısınız. Omega 3 için balık tüketmelisiniz. Lif içeren gıdaları da tüketmelisiniz. Olabildiğince doğal beslenmeye dikkat ediniz. Bol sıvı alınız.

Sütyeninizde sarı lekeler görebilirsiniz, artık anneliğin ilk süt üretimi başlamış olabilir. Kendinize daha uygun emici bir sütyen bulmanız daha uygun olacaktır.

Egzersizler içinde daha önceki haftalar da da belirtiğimiz gibi kegel egzersizleri yapabilirsiniz. Yürüyüşler de sizi bu aylarda rahatlatacaktır.

Rahim ağzı yetmezliği ne zaman kontrol edilir?

Rahim ağzı yetmezliği ikinci trimesterde yani 14-23. gebelik haftasında ağrısız rahim ağzında açıklık oluşmasıdır. Ağrısız doğum gelişir veya vajenden kese dışarı çıkabilir. Önlem amaçlı atılan dikiş genellikle 12-14. gebelik haftalarında rahim ağzı yetmezliği öyküsü olan hastalara veya takiplerde rahim ağzı boyu 25 mm altına düşen gebelere atılır.

15.Hafta Gebelik

Bebek Gelişimi ve Annedeki Değişimler

15 hafta Gebelik Bebeğinizin boyu 10 cm’e ulaşmış, ağırlığı da 70 grama gelmiştir. Küçük tüycükler (lanugo) tüm vücudunu kaplamıştır. Tırnakları, saçları, kaş ve kirpikleri gelişmeye başlamıştır. İç kulaktaki kemikçikler bu dönemde gelişmeye başlar.

Bebeğiniz artık dış ortamdaki sesleri duyabilir hale geldi. Hatta dışarıda ki parlak ışıkları da annesinin karnından algılamaya başladı.

Büyüyen bebek sayesinde artık karın fark edilebilir duruma gelmeye başlar. Yine de anne adayının vücut yapısına göre hamileleğin dıştan fark edilebilir duruma gelmesi değişiklik gösterebilir.

15 Hafta Gebelikte Annedeki Değişimler

Anne karnındaki gerilmelerden dolayı cildinizde kaşıntılarda muhtemelen başladı. Bebeğimiz hızla büyümeye karnımız belirmeye başlar. Cildinize biraz nemlendirici sürebilirsiniz.

Gebelikte  emniyet kemerini artık göğüslerinizin arasından geçirerek takmanız gerekir. Emniyet kemerinin alt tarafını karnınızın daha altından takmalısınız. Mümkün olduğu kadar gebelik süresince arabayı siz kullanmamalısınız. Uzun yol seyahatlerinden biraz daha uzak durmalısınız.

Yatarken genellikle sırt üstü veya yan pozisyonu tercih etmeniz gerekecektir. Yüz üstü yatmanızı artık bu haftalardan itibaren önermiyoruz.

İdrara sık çıkma durumu yine bu haftadan sonra daha da artabilir. Bunun sebebi ise büyümeye başlayan rahmin idrar torbasına bası yapmasıdır. Fakat gebelikte idrar yolu enfeksiyonu daha sık görüldüğünden bu tür şikayeti olan hastalar mutlaka idrar tetkiki vermelilerdir.

Gebelikte idrar yolu enfeksiyonu ve tedavisi ile ilgili olarak yazımı okuyabilirsiniz

15 Hafta Gebelik Beslenme

Gebelikte özellikle ikinci trimester dediğimiz bu dönemde demir ihtiyacı artış gösterir kanda hemoglobin değeri 11’in ve ferritin değeri 10’un altında ise demir takviyesi önerilir. Beslenmeye artık daha fazla dikkat etmeniz gerekecektir. Vitamin, demir takviyesi ve folik asit takviyesi gerekebilir. Özellikle et, süt, meyve, sebze ve tahıl tüketiminizi artırmanız gerekmektedir. Hamileliğiniz sonuna kadar 20-30 kilo arası artışı hedeflemeniz gerekmektedir. Özellikle doğal olmayan gıdalardan bebeğinizi düşünerek uzak durmanız gerekiyor.

Beslenme konusunda daha detaylı olarak yazımı da okuyabilirsiniz.

15.hafta da cinsiyet belli olur mu şeklinde yine hastalarımızdan sorular geliyor. Cevabımız evet 12.haftadan itibaren cinsiyet belli olur.

Gebelikte egzersizler için de kegel egzersizlerini öneriyoruz. Yürüyüşler, hafif tempo merdiven iniş çıkışları yapabilirsiniz.

Gebeliğiniz süresince sırtınızı destekleyerek oturunuz.

16.Gebelik Haftası

Bebeğin boyu 11.5 cm ağırlığı ise 100 gr’a ulaşmıştır. Eğer ikili test yaptırmamışsak bu haftadan itibaren üçlü veya dörtlü test yaptırmalıyız. Eğer ikili test yaptırmışsak tamamlayıcı olarak üçlü veya dörtlü test yaptırılabilir veya belde açıklık var mı diye sadece AFP değerine bakılabilir. Beldeki açıklıklara yaptığımız ultrason muayenesi ile de bakmaktayız.

Bebeğin cinsiyeti artık net bir şekilde belli olur. Anne adaylarının mide yanması şikayeti artar genellikle fizyolojik olsada reflü açısından doktorunuzun değerlendirmesi önerilir. Bu haftada kan miktarı artışına bağlı burun kanamaları da görülebilir.

17 Haftalık Gebelik

Bebek ve anne hızla kilo almaya başladığından bu haftadan itibaren uyku bozuklukları görülebilir. Artmış demir ihtiyacı için beslenme önerileri; Gebelikte da günlük 27 mg demir alımı oksijen taşıyan kan hücreleri ve bebek ve anne için artan oksijen ihtiyacı için önemlidir. Demir içeren besinler: kırmızı et, balık, tavuk, taze fasulye, bezelye. Demir ayrıca C vitamininden zengin besinlerle alındığında emilimi artar, C vitamininden zengin besinler; portakal ve domates suyu. Hayvansal değil bitkisel yağların tüketilmesi önerilir. Bitkisel yağ içeren besinler; Avakado, badem, fındık, ceviz, fıstık, antep fıstığı, soya, ay çekirdeği.

18 Haftalık Gebelik

Bebek 200 gram ağırlığında 20 cm boyundadır. Bu dönemde annenin kabızlık şikayeti artış gösterebilir. Bol lifli bitkisel yiyecekler tüketilmelidir. Taze sebze ve meyve özellikle kayısı çok faydalıdır. 3lü ve 4lü test yapılmadıysa yapılması için son haftadır.

19.Gebelik Haftası

Bebeğin boyu 22 cm’ye ağırlığı 250 gr’a ulaşmıştır. Dışarıdan gelen sesleri hissedebilir. Bel ağrısı olabilir beli kuvvetlendirme egzersizleri ve postür düzenleyici oturma pozisyonu önerilir.

 

20.Gebelik Haftası
Bebek boyu 25 cm ağırlığı 300 gr civarındadır. Bebek mekonyum denilen kakasını barsaklarda biriktirmeye başlar. Tırnak oluşumu belirginleşir. Bebeğin cildini koruyan verniks oluşmaya başlar. Sıvı tutunmasına bağlı ayaklarda ödem olabilir eğer bu ödem bacaklara ellere veya yüze çıkarsa gebelik zehirlenmesi ve yüksek tansiyon açısından dikkatli olunmalıdır.

Ayrıntılı Ultrasonunuzu yaptırın!

20.Gebelik haftasında bebeğin organlarına ayrıntılı ultrasonla bakılır. Beyin yapıları, ense kalınlığı, göz ve burun yapıları, yarık damak ve dudak, eller, kollar, bacaklar ve ayaklara bakılır, el parmakları sayılır, kalbin pozisyonu delik olup olmadığı ve büyük damar çıkışlarına bakılır, mide cebine, fıtık olup olmadığına, idrar torbasının doluluğuna, amniyon sıvısının yeterli olup olmadığına bakılır.

Özellikle iki taraflı renkli ultrasonla bakılan rahme giden damarlarda çentik ve direnç olmaması gebelik tansiyonu ve bebekte gelişme geriliğini % 99 ekarte eder. Eğer direnç varsa aspirin veya kan sulandırıcı iğnelerle bu direnç kırılıp bebekte gelişme geriliği annede yüksek tansiyon çıkmasının önüne geçilir. Ayrıntılı ultrasonla bebekte görülebilecek tüm majör anomalilerin % 65’i tespit edilebilirken % 35’i görülemeyebilir.

Rahim ağzı yetmezliği açısından yapılan ultrason da rahim ağzı kısalığı 25 mm’nin altına inmişse hemen değerlendirilmeli ve önlem alınmalıdır.

Gebeliğin 20. haftasından önce veya 500 gr altında yaşanan kayıplara abortus (düşük) denir.

Bir sonraki gebeliğin sağlıklı olması için mutlaka bu riskler araştırılmalıdır.

Kalıtsal pıhtılaşma bozukluklarına dikkat edilmelidir. Özellikle Gebelikte artmış pıhtılaşmaya eğilim eğer FV Leiden Mutasyonu, Protrombin gen mutasyonu, Protein S eksikliği, Protein C eksikliği, Antitrombin III eksikliği varsa PIHTI ATMA şansızlığı artış gösterir mutlaka kan sulandırıcılarla önlem alınmalıdır.

Homozigot MTHFR mutasyonu (C677T, 1298C) homosistein seviyelerini hafif artıran en sık nedenidir ve gebelik olmaksızın PIHTI ATMA riskini arttırmaz.

Kalıtsal pıhtılaşma bozuklukları, tekrarlayan gebelik kayıpları, preeklampsi, fetal kayıp, IUGR ile ilişkilidir.

PIHTI ATMA için diğer risk faktörleri bulunması da anlamlıdır bunlar; geçirilmiş cerrahi, 35 yaşın üzerinde olmak, yüksek parite, obezite, sigara kullanmak, hareketsizliktir.

Beşinci gebelik ayından sonra ortaya çıkan ve sık görülen sorunlar ve çözüm yöntemleri

Bebek Hareketleri Önemli

20.Gebelik haftasından sonra bebek hareketlerini hissetmeye başlarsınız. Bazen hareketler 24. gebelik haftasına kadar hissedilmeyebilir. Sıklıkla ilk gebeliklerde bebeğin eşi anne rahminin ön duvarına yerleşmişse bebek hareketleri geç hissedilebilir. 24. gebelik haftasından sonra bebek hareketlerinin takibi önemlidir.

Kilo alınımına dikkat

Bebekler haftada ortalama 200 gram civarında kilo almaya başlar anne adaylarında da kilo alım hızı artar. Özellikle su tutulmasına bağlı olarak ayaklarda ödem olabilir. Fakat bu ödem bacaklara, ellere veya yüze yayılırsa gebelik zehirlenmesi ve yüksek tansiyon için dikkat edilmelidir.

Burun tıkanıklığı ve kanamalar olabilir

Artmış hormon seviyelerine bağlı kan yapımı artış gösterir. Vücudun artan sıvı tutmasıyla özellikle burunda tıkanıklık olabilir. Serum fizyolojik veya deniz suyu ile burun tıkanıklıkları ve ödem azaltılabilir. Burun damlaları kullanılması önerilmemektedir. Ayrıca evde odanın nemini arttıracak buhar makinaları kullanılabilir.

Bel ağrısı artış gösterir

Bebeğin 20. gebelik haftasından sonra hızla kilo alması ve postural dengenin değişmesi sıklıkla bel ağrıları ile sonlanır. Gebelikte en sık görülen şikayettir. Önemli olan erken doğum olup olmadığı ayırıcı tanısı yapılmasıdır. Alçak topuklu ayakkabılar tercihen spor ayakkabısı giyilmesi önerilmektedir. Gebelikteki egzersizler özellikle bel kuvvetlendirici egzersizler önerilmektedir. Belimiz düz olacak şekilde el ve dizlerimizin üstünde durduktan sonra ellerimizi öne secde pozisyonunda uzatalım ve 5 saniye bekleyelim. 5 kez tekrar edelim. Şekil 1.

Sandalyede otururken belimiz yatıkla destekleyelim ve 2 saatten uzun süre oturmayalım. 2 saatte bir 15 dakika yürüyüş yapalım.

Balık Tüketelim

Hem kendimizin hem de bebeğin hafızası için omega 3 yani balık yağı alımı önemlidir. Omega 3 kalp hastalıklarının oluşmasını önler, tansiyonu hafif düşürür, bağışıklık sistemini kuvvetlendirir, gebelikte görülebilecek depresyonu azaltır.

Uzun süren yolculuklardan kaçının

Gebelikte 2 saatten fazla süren uçak yolculuğu önerilmez. Araçla ise 2 saatte bir 15 dakika mola verilerek yolculuk yapılması önerilir. Eğer emniyet kemeri takılması gerekiyorsa mutlaka rahmin altına gelecek şekilde karnımızın en alt kısmına kemeri yerleştirelim.

Uykumuzu Alalım

Hem hormonal hem de fizyolojik değişikliklere bağlı uyku bozuklukları görülebilir. Gebelikte yorgun olmamak için uykumuzu almak önemlidir. Karnımız büyüdüğünden sol yanımıza karnımıza yastık desteği alarak yatabiliriz. Özellikle yatmadan önce yemek yememeliyiz.

21 Haftalık Gebelik

Bebeğin boyu 26 cm kilosu 350 grama ulaşmıştır. Bebek hareketleri belirgin hale gelmiştir. Mide yanmaları artış gösterir. Bundan dolayı tıka basa üç öğün yerine az az 6 öğün besin tüketilmesi önerilir. Yemek yerken yavaş yavaş ve çok çiğneyerek yiyelim. Yemek sırasında değil yemekler arasında bol sıvı tüketelim. Yatmadan önce yemek yemeyelim. Yemek yedikten sonrada yatmayalım. Magnezyum eksikliğine bağlı kramplar için gece yatmadan 1 saat önce magnezyum preparatları alınabilir.

Bebeğin boyu 27 cm ağırlığı 430 gram civarındadır. Göz kapakları kapalıdır göz hareketleri vardır. Gözyaşı üretimi başlar. Bebekler dışarından duyduğu seslere tepki verir.

Hormonal değişikliklere bağlı ateş basmaları olabilir. Baş ağrısı ve ağrılar için parasetamol içeren ilaçlar kullanılabilir. Diğer ağrı kesiciler önerilmez.

Bebeğin B vitamini ihtiyacı artar. B vitaminden zengin besinler tüketilmesi faydalıdır. Özellikle ciğer, et, süt, tavuk, muz, mısır gevreği, fasulye, Avakado, mantar, hamsi balığı, çekirdek, hindi eti B vitamininden zengindir.

Bebeğin beyin gelişimi için kolin tüketilmesi önerilmektedir. Gebelikte günlük 450 mg kolin alınması önerilmektedir. Kolin özellikle tavuk, et, yumurta, karaciğer, süt ve yer fıstığında bulunmaktadır. 100 gram tavuk, et veya balıkta ortalama 100 mg, bir tane pişmiş taze yumurtada 193 mg, 100 gram yer fıstığında 192 mg, 100 gram karaciğerde 418 mg, 100 gram brüksel lahanasında 40 mg, 1 bardak süt, yoğurt veya kefirde 40 mg, 1 avuç bademde 70 mg, 100 gram mantarda 60 mg kolin bulunmaktadır.

23 Haftalık Gebelik

Bebeğin boyu 28 cm ve ağırlığı 500 grama ulaşmıştır. Haftalık tansiyonlarımıza bakalım. Tansiyonumuz 140/90 üzeri çıkarsa mutlaka doktorumuzla görüşelim. Bebeğin kilo artışı ile birlikte oksijen ve besin ihtiyacı artış gösterir. Eğer bebeğe giden kan akımında direnç varsa annede tansiyon yüksekliği başlayabilir.

İkiz gebelik takibi

İkiz gebelikler takip açısından özellik içerir çünkü erken doğumdan, gebelik şekeri, yüksek tansiyon, gelişme geriliği açısından yüksek riskli gebelikler grubuna girer. Aşağıdaki tabloda hangi haftada hangi testlerin yapılacağı özetlenmiştir.

24 Haftalık Gebelik

24.Gebelik haftasında bebek 30 cm kilosu 600 gram’dır. Bu haftadan sonra bebeğin doğduktan sonra yaşama şansı olduğundan yaşam sınırı kabul edilir. Bebeğin dört boyutlu resimleri ile net bir şekilde kime benzediği yüzünün şekli belli olur.

24.gebelik haftasından sonra anne, bebek haftada ortalama 200 gram kilo alması için human plasental laktojen denen hormon salmaya başlar. Bu hormon anne de biraz şeker direnci yaparak şekeri yükseltir. Eğer altta yatan bir risk faktörü anne kilolu ise, annenin ailesinde şeker hastalığı varsa, bir önceki gebelikte 4000 gramın üzerinde iri bebek öyküsü varsa, bir önceki gebelikte şeker hastalığı varsa, mevcut gebeliğinde bebeğin kilosu önde ise suyu fazlaysa, sık idrar yolu enfeksiyonu geçiriyorsa, açlık kan şekeri 110’nun üzerinde ise tartışmasız 50 gram şeker testi tok olarak yapılmalıdır. Eğer bu risk faktörleri yoksa aile ile şeker testi yapılıp yapılmaması tartışılabilir.

Şeker testi yapılmazsa ne olur?

Eğer anne adayının gebeliğe bağlı şekeri varsa 24. gebelik haftasından doğuma kadar şeker testi yapmadığımızdan dolayı şekeri yüksek seyrederse bebeğin pankreasında insulin tükenebilir ve gösterilmiş ki yeni doğan bebeklerin % 25’inde bebek şeker hastası olarak doğuyor. Annelerinde % 33’ünde gebeliğe bağlı şeker görülebilir.

25.Gebelik Haftası 

Bebeğin boyu 34 cm ağırlığı 650 gramdır. Bebek zeka gelişimi hızla artar dış duyulara tepki verir. Özellikle klasik müzik dinletisinin bebek zekasını geliştirdiği gösterilmiştir.

26.Gebelik Haftası

Bebek ve Beslenme

Bebeğin boyu 26.hafta da  36 cm ağırlığı 800 gram civarındadır. Bebeğin görme sinirleri oluşmaya başlar. Akciğer gelişimi için sürfaktan yapımı başlar. Cildin rengini veren melanin üretilmeye başlar.

Sıvı alımı özellikle bebeğin suyu içi çok önemlidir. Günlük 25 mg lifli besin tüketimi gebelikte diyabet ve kalp hastalıklarının oluşmasına engel olur. Liften zengin gıdalar muz, elma, ahududu, makarna, bezelye, mercimek yenilmeldir. Doğuma hazırlanmak için gebelikte egzersizler önemlidir. Ayrıca yüzme, 30 dakika yürüyüş önerilir. Bel destekleme egzersizi önerilir. Belimizi şekilde olduğu gibi duvara yaslayıp duvarı yitmeye çalışalım bu hareketi 10 saniye devam ettirelim ve 10 kez tekrar edelim.

27.Gebelik Haftası

Bebek ve Egzersizler

Bebek 36 cm ve ağırlığı ortalama 900 gramdır. Bebeğin görmeyi sağlayan retina tabakası gelişmiştir. Bebekler uykularının REM fazında gülümserler. Anne adaylarının en sık şikayeti idrar kaçırmadır. Gebelikte idrar kaçırma bebeğin ve rahmin basısına bağlı olabilir ama idrar yolu enfeksiyonu akılda tutulmalıdır. Doktorunuzdan Kegel egzersizini öğrenip uygulamaya çalışalım.

Kegel ve bel egzersizi ile doğuma hazırlık

Bu egzersiz karnımızın düşmesine engel olur Belimizden destekleyerek 15-20 derece olacak şekilde geriye doğru eğilelim 20 saniye bekleyelim. 5 defa tekrar edelim. Karnımızı kasmadan özellikle vajen yan kaslarını 5 saniye süre ile kasıp 5 saniye gevşetelim bu hareketi 10 kez tekrar edelim Günde 5 kez farklı zamanlarda uygulayabiliriz.

28.Gebelik Haftası 

Bebeğin boyu 38 cm kilosu 1000 gram civarındadır. Bebekler gözlerini açıp kapatırlar ve ışığa karşı duyarlıdırlar. Anne adaylarının bacaklarına kramp, basur ve varis şikayetleri artarak devam eder. Bol sıvı ve bol lifli yiyeceklerin tüketilmesi önerilir. 2 saatten fazla oturduğumuzda varis ve basura neden olan venlere basıya bağlı şikayetlerin artmasına neden olur bundan dolayı uzun süre oturmak ve hareketsiz kalmak önerilmez. 2 saatte bir en az 15 dakika hareket edilmelidir.

29.Gebelik Haftası

Bebeğin boyu 38.5 cm ağırlığı 1150 gram civarındadır. Bu dönemde anne karnındaki bebek oldukça hareketlidir. Özellikle karın gerilmesine bağlı cilt çatlakları oluşmaya başlar. Bunların oluşumunu azaltabilmek için nemlendirici kremler ve yağlar önerilebilir. Karın ve göğüs bölgesinde kaşıntı başlayabilir. Banyo suyuna eklenen mısır nişastası kaşınmayı azaltabilir ama mutlaka Doktorunuzla görüşmeli ve kaşıntıya neden olabilecek hastalıkları ekarte edilmelidir. En az 1000 mg kalsiyum günlük alınması gerekmektedir. Kalsiyum süt ve süt ürünlerinden alınabileceği gibi lifli yeşilliklerden ve susamdan da alınabilir.

30.Gebelik Haftası

Bebek Gelişimi

Bebeğin artık boyu 40 cm’ye ulaştı. Ağırlığı 1300 gram civarındadır. Bebek aşağı doğru bası yapabilir ön tarafa doğru baskı hissi olabilir. Bebeğin vucudunda lanugo denen ince tüyler çıkar. Bebeğin saçları çıkmaya ve kalınlaşmaya başlar. Bu saçlar bebek doğduktan ilk 6 ay içinde tamamen dökülür. Kök hücreler içeren kordon kanını saklamak için kordon kanı bankası ile konuşun ve doktorunuzdan bilgi alın.

31.Gebelik Haftası

Neler yapmak gerekir

Bebeğin boyu 42 cm ağırlığı 1400 gram civarındadır. Bebeğin kemik gelişimi için anne adayının kalsiyum ihtiyacı artış gösterir. Süt ve süt ürünlerini tüketmeyi arttırılması gerekir. Eğer laktoz intoleransı varsa kalsiyumu İsviçre veya Çedar peyniri, balık, ıspanak ve kıvırcık lahana, sütlü ekmek veya laktozsuz süt ürünleri tüketilerek alınabilir.

32.Gebelik Haftası 

Bebeğin boyu 44 cm kilosu 1500 gramın üzerindedir. Bebek hareketleri artış gösterir. Bebek hareketlerinin takibi son derecede önemlidir çünkü bebeğin iyilik halini gösteren en önemli parametrelerden biridir. Özellikle 2 saatte bir hareket hissedilmelidir. Bebeğin tüm duyu organları gelişmiştir.

33.Gebelik Haftası 

Bu haftada boyu 45 cm ağırlığı ise 1700 gram civarındadır. Bebek erkekse testislerin indiği ultrason ile bakılmalıdır. Bebek hızla kilo almaya devam eder. Anne adayları idrar torbasına basıya bağlı olarak sık idrara çıkabilirler veya sürekli idrar gelme hissi yaşayabilirler.

Ayrıca anne rahmi sağa deviye olduğundan sağ böbreğe basıya bağlı genişleme ve yan ağrısı olabilir bu durumda mutlaka ultrason takibi yapılmalıdır. Çok fazla genişlemelerde sık idrar yolu enfeksiyonu ve buna bağlı erken doğum riski olduğundan yakın takip edilmeli gerekirse böbreğe stent takılmalıdır. Pratik olarak yatarken sol yana yatmak önerilmektedir. Böylece sağ böbreğe bası azalır.

34.Gebelik Haftası

Nst Takibi

Bebeğin boyu 46 cm’ye ağırlığı 2 kg’a ulaşmıştır. Bebeğin akciğer gelişimi için salgılanan madde artış gösterir ve bebek bu haftadan sonra erken bile doğsa küvez ihtiyacı azalmıştır. Doğum pozisyonu olarak baş gelişe dönüş başlar. Düzensiz ve yalancı kasılmalar olabilir. Bu kasılmalar dinlenince geçer. 30-90 saniye süren ve beş dakikada bir gelen dinlenince geçmeyen ağrılar gerçek ağrıdır.

Ellerde uyuşma varsa sinire basıya bağlı karpal tünel sendromu olabilir. Bu bulgular sıklıkla ödeme bağlıdır ve doğumdan sonra kendiliğinden düzelir.

İdrar torbasına basıya bağlı idrar kaçırmalar olabilir. Bu idrar kaçırmaları suyun erken gelmesi ile karışabilir.

Haftalık NST takipleri başlar. NST ile bebeğin iyilik haline bakılırken aynı zamanda kasılma olup olmadığı da görülür

35.Gebelik Haftası

Tarama Testleri

Bebeğin dolaşım ve kas iskelet sistemi tamamlanmıştır. Akciğer, beyin ve sinir sistemi gelişmeye devam eder. Bebeğin boyu 47 cm ağırlığı 2300 gramdır. Doğum yaklaştıkça anne ve baba adayında stres artış gösterir. Tüm kafanızdaki soruları ve doğum şeklini doktorunuzla paylaşarak kaygılarınızı azaltıp stresten uzak durmalısınız.

Vajinal yoldan doğum düşünen anne adayları yeni doğanda zatüreye yol açabilecek Grup B streptokok açısından vajinal kültür alınarak taranmalıdır. Eğer kültür pozitif gelirse doktorunuz tarafından başlanan antibiyotiği kullanmalısınız. Tekrar test yaptırmanıza gerek yoktur. Doğum yaklaşırken cinsel yolla bulaşan Klamidya, Gonore, Sifiliz, HPV ve HIV açısından da tarama yapılabilir.

36.Gebelik Haftası

Bebek Gelişimi

Bebeğin boyu 47 cm kilosu kritik 2500 gramın üzerindedir. 2500 gramın üzerindeki bebeklerin akciğer gelişimi tamamlanmış olarak kabul edilebilir. Fakat gebeliğe bağlı şeker veya şeker hastası anne adayları için bu kural geçerli değildir. Bunlarda akciğer gelişimi 2 hafta sonra tamamlanır. Göbek kordonu doğumdan sonra 30 saniyeden az 1 dakikadan fazla olmamak koşuluyla kesilirse kordondaki atılacak kan bebeğe geçer ve bu kan içindeki kök hücreleri organ yenilenmesinde önemlidir ayrıca bu bebeklerde kansızlığa da engel olur. Fakat 1 dakikadan fazla beklendiğinde yeni doğan sarılığı şansızlığı artış gösterir.

Doğumda nefes egzersizi nasıl yapılmalıdır?

Doğumda nefes egzersizleri hem doğum yardımcıdır hem de bebeğe oksijen gitmesi ve strese girmemesi için önemlidir. Nefes alıp verme doğum yapacak anne adayını hem fiziksel hem de mental olarak doğuma hazırlar. ACOG paced breathing denilen şekilde gösterdiğimiz önce derin nefes alma sonra az az 15 saniye nefes alma verme sonrası derin nefes verme şeklinde tanımlanmıştır.

38.Gebelik Haftası

Bebek ve Doğum şekli

Bebek yaklaşık 3000 gramdır. Boyu 48 cm’ye ulaşmıştır. Bu haftadan önce doğan bebeklere prematüre yani erken doğum yapmış bebek denir. Erken doğumun bebeğin akciğer ve sinir sistemi gelişimi tamamlanmadığından bazı komplikasyonları da yanında getirebilir. Bu haftadan sonra her an doğum beklenebilir. Doktorunuzla doğum şekli ve vajinal doğum düşünülüyorsa epidural anestezi ile ağrısız doğum hakkında bilgi alıp birlikte karar verilmelidir.

Eğer önceki gebelik sezaryen ile doğumsa tekrar sezaryen düşünülebilir veya sezaryen sonrası vajinal doğum doktorla birlikte planlanabilir. Sezaryen sonrası vajinal doğum için bazı vajinal doğum için bazı şartlar vardır.

Eğer sezaryen planlanıyorsa gebeliğinde aspirin kullananalar 1 hafta öncesinden aspirini kesmelilerdir eğer kan sulandırıcı kullanılıyorsa en az 12 saat önce kesilmelidir. Sezaryen için 6-8 saatlik açlık yeterlidir.

Gebelik haftası neler olur?

Bebek 49 cm kilosu 3000 gramın üzerindedir. Doğum beklenebilir nişan gelmesi dediğimiz kanlı sümüksü akıntı olabilir. Bu durumda hemen doktora başvurmak gerekir. Doğum çantası hazırlanmalı ve göz önünde olacak bir yere konulmalıdır.

Doğumhaneyi ve doğum sonu takip olacağınız odayı gezin ve ebelerden bilgi alın.

Doğum çantasında bebek bezi, kauçuk başlıklı cam şişe biberon, Aptamil 1 numara bebek maması, annenin sütü erken gelsin diye humana stil tea rezene çayları, anneye yedek kıyafet, anneye doğum sonu pedi, anneye meme çatlağı önleyici krem garmastan vb., anne için terlik, emzirme sütyeni, bebeğe en az 2 yeni doğan kıyafet seti önerilmektedir. Ayrıca emzirme döneminde annede vitamin ihtiyacı artış göstereceğinden kabızlık oluşturmayacak vinelac vb. multi vitamin de önerilmektedir.

39.Gebelik Haftası

39.gebelik haftası için term gebelik tanımı kullanılır. Doğum başlaması için yürüyüş ve ılık duş önerilir. Lamaze tekniği ile normal doğum son zamanlarda doğal doğum olarak da adlandırılır; Doğum kendiliğinden başlamalı herhangi bir sünni sancı verilmemelidir. Doğumdan annenin tamamen hareket özgürlüğü olmalı ve doğum boyunca moral ve fiziksel destek verilmelidir. Doğum sırasında ayakta ve doğal pozisyonunda ıkındırılmalıdır. Doğumdan hemen sonra anne ve bebek tenleri bir araya gelmelidir ve zorunlu olmadıkça ayrılmamalıdırlar, her fırsatta emzirme sağlanmalıdır. Bradley tekniği ise doğum koçu ve doğum öncesi eğitim ile yapılır. Epidural Anestezi ise 6 cm açıklık olduktan sonrası takılır ve doğum sırasında ağrı olmaz.

Bebek doğum için hazırdır. Ağrılar 5 dakikada bir gelebilir. Nişan denilen kanlı sümüksü akıntı olabilir.